Evde Hapsolma: Salgın Döneminde Aile İçi Şiddet


Çeviri

Jason Whiting

Çeviren: Beyaz Mete
Psikolog

 

COVID-19 salgın süreci; şiddet mağdurlarının seçeneklerini kısıtlıyor ve stres faktörlerini artırıyor.

Yakın tarihli bir çevrimiçi terapi seansında, Sheila, bana karantina nedeniyle işini kısa süre önce kaybeden kocası Gus’ın bütün gün uyuduğunu ve geceleri öfkeli videolar izlediğini söyledi.[1] Gus uyanıkken ise Sheila’ya yemek yapması veya alkol almaya gitmesi için ısrar ediyormuş. Bundan birkaç gün sonra Sheila, duruma karşı koymaya başlamış. Kocası Gus, arabanın anahtarlarını aldıktan sonra, ona bağırıp, onu “dırdır etmek” ve “kışkırtmakla” suçlamış.

Sheila, çok yorgun ve endişeli olduğunu, tek gelir kaynağı hâline geldiğini, maaşıyla evini ve çocuklarını geçindirmek zorunda olduğunu belirtti. Evden çalışmak zorunda olduğunu, bu durumun eşi Gus ile zor olduğunu, aynı zamanda eşinin diyabet gibi sağlık sorunlarına dikkat etmesi gerektiğini, eşininse buna karşı çıktığını ve annesi olmadığı gibi sözler işittiğini söyledi. 

Sheila’nın iyilik hâli, Gus’ın davranışlarıyla gölgelenmeye başladı. Gus, Sheila’yi intihar tehditleriyle zorluyor, iletişimi zorlaştırıyor, Sheila ayrılmayı talep ettiğinde ise baskı görüyordu. Ben de giderek artan bu baskı ve olumsuz davranışlardan dolayı Sheila’ya güvende olup olmadığını sordum.

Sheila; “Bana gerçekten zarar vereceğini sanmıyorum fakat onu hiç bu kadar kontrolden çıkmış hâlde görmemiştim.” diye yanıtladı.

Sheila’ya Gus’ın intihar düşüncelerine karşılık intihar aleti olacak silah gibi aletlerinin olup olmadığını sordum, Gus’ın bir silahı sürekli yatağının altında tuttuğunu ve ayrıca yeni bir silah sipariş ettiğini ifade etti.

Zaten sarsıntılı ve problemli olan bu evlilik, COVID-19 salgın sürecinin beraberinde getirdiği stres ve kaygıyla beraber daha tehlikeli ve istismara açık bir hâle gelmişti.

Mevcut Zorluklar

Dünya, yayılan bir salgının stresiyle zorluklar yaşamakta ve bu durum, aileleri, ilişkileri zorlamaktadır. Özellikle uzun süren karantina günleri, aile ortamını ve bu ortamdaki şiddet artışını etkilemektedir. Kadınların ve erkeklerin üçte birinden fazlası, bu süreçte baskı, zulüm ve aşağılanma dahil olmak üzere eşinden duygusal istismar görmektedir. Ayrıca dört kadından biri ve yedi erkekten biri yakın partnerinin fiziksel şiddetine maruz kalmaktadır. İçinde bulunduğumuz pandemi süreci, var olan şiddet oranını daha da arttırmaktadır. Mevcut durum, istismarı artırabilecek stres faktörlerini güçlendiriyor. Virüsün amansız yayılımı, çoğunlukla olumsuz haberler ve sosyal medya, iş kaybı tehdidi, evlerdeki kalabalık, silah ve alkol satışlarındaki artış gibi etkenler, şiddeti en üst seviyeye çıkaran nedenler olarak karşımıza çıkıyor. Şiddet uygulayan kişiler, genellikle partnerlerini de içeren dış etkenleri sorumlu tutarak şiddet davranışlarını meşrulaştırıp kendilerini haklı görme eğilimindeler. Ayrıca, daha güçsüz ve daha yalıtılmış olan partnerler daha büyük risk altındadır.

Üzücü gerçek şu ki; kaygı ve şiddet artarken, mağdurlara yönelik kaynaklar da azalıyor. Şiddet mağdurları, yardım çağrısında bulunma gücüne veya motivasyonuna sahip olamayabiliyorlar.

Bu pandemi sürecinde, bazı eyaletlerde, polisin virüsün yayılmasını önlemek için aile içi şiddet çağrılarına yanıt vermemesi istenmiştir ve bazı aile içi şiddet barınakları, personelin azalması veya evden çalışan personel nedeniyle hizmet vermemektedir. Bazı mağdurlar bir sığınma evine veya bir arkadaşa giderse virüsü çocuklarına veya başkalarına bulaştırma riskini göze alamadığından, şiddet uygulayandan veya istismarcıdan ayrılmaya çekinmektedirler.

Sheila, yaşadığı bu zorlukları anlatırken eşi Gus’ın artan gerginliğinin ve öfkesinin daha fazla içmesine yol açtığını, bu durumun da otokontrolünü ve davranışlarının sorumluluğunu alma isteğini azalttığını söyledi. Baskılar ve yaşanan zorluklar arttıkça Sheila’nın dünyası da daraldı.

Neler yapılabilir?

Aile içi istismar, çözümü kolay olan karmaşık bir sorundur, ancak duygusal ve fiziksel istismarla uğraşan eşlere yardımcı olabilecek, üstünde düşünülmesi gereken şeyler vardır. Bu önerilerin bazıları duygusal istismarı ele alırken, diğerleri daha yoğun müdahale gerektiren, daha yüksek kontrol veya fiziksel şiddet seviyeleri için gereklidir.

  • Güvenliğe odaklan. Sezginizi dinleyin ve işler rayından çıkıyor veya tehdit ediliyorsanız harekete geçin.
  • Sınırlarını belirle. Değerli olduğunuzu ve bireysel sınırlarınız olduğunu bilin. Eğer istismarcı bu sınırlara uymuyorsa veya size herhangi bir şiddet türünü uygulayamaya meyilliyse, bunların uyarı işaretleri olduğunu düşünün ve ek adımlar atmayı planlayın.
  • Bir plan oluştur. Mağdurların bir güvenlik planı oluşturmasına yardımcı olan birçok çevrimiçi yönerge/rehber vardır. Bu yönergeler hızlı bir şekilde toparlanıp planlanan bölgeye götürülmesi için önemli belgeleri, nakit parayı ve yedek anahtarların saklanmasını içerir. Ayrıca, bir durumun ne zaman tehlikeli olduğunu anlamalarına yardımcı olması için çocuklarla (veya başkalarına -mesajla-) bir anahtar kelime oluşturulabilir.
  • Destek al. Mağdurların istismar karmaşası ve korkusu ile baş etmelerine yardımcı olmak için oluşturulmuş birçok çevrimiçi grup, yardım hattı ve destek konuları da vardır. Birçok sığınak ve profesyonel, geleneksel terapiden daha kısa olabilen, ancak yine de bireyin kabul görmesini ve öneriler almasını sağlayan telefon görüşmeleri veya terapi seanslarını hâlâ sunulmaktadır.
  • Kararlı bir şekilde hareket et. 112, 155 dahil olmak üzere acil durum seçenekleri mağdur olanlar için aktif durumda ve kolluk kuvvetleri, sığınma evleri ve yardım hatları tehlikede olan birinin kontak kurması için doğru yerlerdir.

Sheila ve ben onun güvenliğini tartıştık ve bazı kaçış seçenekleri hakkında beyin fırtınası yaptık. Silahları garajda güvenli bir yere koymasına, garaj anahtarını saklamasına ve eşi Gus ile doğrudan konuşmaya hazırlanmasına karar verdik. Konuşmayı denedi fakat Gus, küçümseyici tutumlarıyla Sheila’nın mağdur rolünde olduğunu iddia etmeye devam etti. Sheila, Gus ve onun sağlığından aşırı derecede sorumlu davrandığını fark edip, ondan ayrılmak için kendine düşünme zamanı vermeye karar verdi.

Bir hafta boyunca, Gus uyurken gizlice önemli eşyalarını bir arkadaşının evine taşıdı. Ona yeniden bir araya gelmek için yapılması gerekenlerin bir listesini bıraktı.

Shelia’nın yaralanan veya taciz edilen birçok kişiden daha fazla seçeneği vardı. Şiddetle travmatize olanlar, çok seçeneği olmayanlar, daha çok müdahaleye ihtiyaç duymaktadır. Umarım bu artan stres döneminde, savunmasız olanlar hakkında farkındalık yaratabilir ve aile içi şiddeti azaltmak için birlikte daha iyi çalışmalar yapabiliriz.

Yazının orijinal adı: Trapped at Home: Domestic Abuse During the Pandemic

Yazının alındığı internet sitesi: https://bit.ly/2Vpr2nR

Jason Whiting, Ph.D., Brigham Young Üniversitesi’nde profesör; lisanslı evlilik ve aile terapisti

[1] İsimler ve ayrıntılar değiştirilmiştir.

Comments are closed.